Ogłoszenie zwycięskich nazwisk odbyło się 29 sierpnia podczas gali w Teatrze Muzycznym im. Danuty Baduszkowej w Gdyni. Nagroda – od lat w gronie najważniejszych literackich trofeów w Polsce — poprzez decyzje Kapituły pod kierownictwem dr hab. Doroty Kozickiej tradycyjnie już honoruje teksty w czterech kategoriach: esej, poezja, proza i przekład na język polski. Tegoroczne laureatki otrzymały charakterystyczne Kostki Literackie oraz nagrody finansowe w wysokości 50 tysięcy zł. Z okazji jubileuszu przyznano również cztery dwutygodniowe rezydencje literackie, które umożliwią wyróżnionym twórczy pobyt w Gdyni.
ESEJ
Joanna Wilengowska „Król Warmii i Saturna” (Wydawnictwo Czarne)
Książka Joanny Wilengowskiej to próba zachowania pamięci o skomplikowanej tożsamości warmiackiej poprzez pryzmat osobistej historii odchodzącego ojca. Esej prowadzi czytelnika przez wspomnienia, splątane z losami regionu naznaczonego stratą, wykluczeniem i nieustannymi zmianami granic. „Król Warmii i Saturna” staje się zarazem portretem rodzinnym, dokumentem o losach przesiedleńców i kroniką miejsca, w którym przeszłość nie daje o sobie zapomnieć. Wilengowska nie szuka łatwych odpowiedzi – rekonstruuje to, co zostało zapomniane, przemilczane, wyparte. W efekcie powstał esej o pamięci, która nie pozwala odejść i o tożsamości, którą trzeba mozolnie odzyskiwać z fragmentów.
POEZJA
Anouk Herman „Silesian Gothic” (Wydawnictwo Girls and Queers to the Front)
Tom Anouk Herman to poetycka podróż w krajobrazy Śląska i jego rekwizytów, emblematów i punktów charakterystycznych, przefiltrowanych przez queerową i feministyczną wrażliwość. „Silesian Gothic” to poezja, która sięga po obrazy ruin, poprzemysłowych przestrzeni i zapomnianych miejsc, by przekształcić je w mapę nowych doświadczeń. Herman tworzy język pełen oporu i emancypacji, w którym tradycja spotyka się z wyobraźnią przyszłości. W efekcie powstał zbiór odważny, eksperymentalny i wielowymiarowy, w którym Śląsk staje się terenem nowej symboliki, wolnym od narzuconych schematów.
PROZA
Elżbieta Łapczyńska „Mowa chleba” (Wydawnictwo Agora)
Elżbieta Łapczyńska w swojej drugiej powieści przenosi czytelnika do Rumunii lat osiemdziesiątych – świata brutalnego reżimu, w którym dzieci i kobiety stają się ofiarami systemowej przemocy. Autorka, znana z „Bestiariusza nowohuckiego”, tworzy opowieść niepokojącą, pełną metafor i nieprawdopodobnych wytworów wyobraźni, a zarazem boleśnie realistyczną. „Mowa chleba” to historia sierocińca, w którym los jednostki ginie w cieniu instytucji. Powieść rezygnuje jednak z łatwych wzruszeń, zamiast tego poraża siłą literackiego obrazu i bezkompromisową diagnozą.
PRZEKŁAD
Agnieszka Kowaluk – Elfriede Jelinek „Dane odosobowe” (Wydawnictwo W.A.B.)
Monumentalny i wymagający formalnie, intelektualnie i językowo monolog Elfriede Jelinek, w polskim przekładzie Agnieszki Kowaluk zyskuje nową energię. „Dane odosobowe” to proza rozpięta między żarliwym protestem a językowym eksperymentem, naszpikowana grami słownymi, filozoficznymi odniesieniami i rytmem, który nie daje wytchnienia. Tłumaczenie Kowaluk oddaje wszystkie niuanse tej niełatwej materii – zarówno gwałtowny rytm frazy, jak i ironię, sarkazm czy otwartą polemikę z tradycją literacką i filozoficzną. To przekład, który pozwala czytelnikowi doświadczyć w polszczyźnie intensywności i wielogłosowości oryginału.
Rezydencje literackie w Gdyni
W związku z 20. rocznicą NLG, Kapituła Nagrody przyznała również 4 dwutygodniowe rezydencje literackie, dzięki którym uhonorowane nimi autorki będą mogli poświęcić się pracy twórczej w mieście. Wybrano je spośród tegorocznych nominowanych do Nagrody. Są to: tłumaczka Barbara Jaroszuk, pisarki Agnieszka Jelonek i Weronika Kostyrko oraz poetka Agata Puwalska.
Gala Nagrody Literackiej GDYNIA była kulminacyjnym punktem festiwalu Miasto Słowa, odbywającego się w dniach 25–31 sierpnia 2025 roku. Jubileuszowa edycja wydarzenia poświęcona jest refleksji nad polską literaturą ostatnich dwóch dekad. W ramach festiwalu publiczność ma okazję spotkać się z nominowanymi do Nagrody twórcami i uczestniczyć w licznych wydarzeniach literackich.
źródło:https://nagrodaliterackagdynia.pl