Temat przewodni 27. edycji Festiwalu Kultury Żydowskiej, wydarzenia będącego aktualnie największą prezentacją kultury tworzonej przez Żydów na całym świecie to Jerozolima. Wydarzenia pasma literackiego, odbywające się pod hasłem „Wspólna Jerozolima – Jerozolima wspólnot” będą krążyć wokół motywu Jerozolimy jako archetypu miasta podzielonego i pojednanego, duchowego źródła kilku religii, kultur i cywilizacji, w którym historia bezustannie przeplata się z mitem, a także jako miejsca, w którym jak w soczewce skupiają się problemy i wyzwania, jakim żyje współczesny świat.
Pierwszym spotkaniem pasma literackiego na 27. FKŻ będzie niedzielna (25 czerwca) rozmowa z Wojciechem Jagielskim. Z autorem pamiętnych „Modlitwa o deszcz” i „Wypalania traw” będziemy dyskutować m.in. o mechanice konfliktu i przyszłości reportażu w czasach tzw. postprawdy.
Dzień później Centrum Kultury Żydowskiej odwiedzi Charles King – amerykański historyk, ekspert w dziedzinie historii Europy Wschodniej i Rosji, autor m.in. dwóch opublikowanych w wydawnictwie Czarnym monografii o Stambule i Odessie. Opuścimy na moment Jerozolimę, by przenieść się nad Bosfor, do innego wielokulturowego tygla uosabiającego splątane losy Europy i Azji. Spotkanie pt. O północy w „Oku świata” poprowadzi Max Cegielski, którego własne doświadczenia z pobytu w największym mieście Turcji tworzą dodatkowy kontekst do rozmowy.
Tematem kolejnego spotkania będzie syndrom jerozolimski – zagadkowe zaburzenie psychiczne, na które zapada ok. kilkadziesiąt pielgrzymów odwiedzających corocznie Jerozolimę. Skonfrontujemy naukowe spojrzenie na problem z osobistą relacją Pawła Smoleńskiego spisaną w książce „Izrael już nie frunie”. Ciekawie zapowiada się również zaplanowane na 28 czerwca spotkanie pt. „Widoki Jerozolimy”, w czasie którego wspólnie zastanowimy się, jak masowa turystyka przenika aurę miejsc świętych i jak w tym wszystkim odnajdują się zwykli mieszkańcy dzisiejszej Jerozolimy.
Z okazji premiery polskiego wydania tomu Otwarte, zamknięte, otwarte Jechudy Amichaja festiwal zaprasza na specjalne popołudnie poświęcone temu wyjątkowemu poecie i wielokrotnemu kandydatowi do literackiego Nobla, przez całe dorosłe życie związanemu z Jerozolimą. Podczas spotkania z udziałem m.in. wdowy po poecie Hany Amichaj oraz tłumacza tomu Tomasza Korzeniowskiego wiersze Amichaja przeczyta Jerzy Trela.
Pasmo literackie uzupełnią warsztaty. Najmłodszych zapraszamy na zajęcia plastyczno-kaligraficzne z Darią Solak, autorką ilustracji do książki „Ala ma kota. A Ali?”, podczas których nauczymy się pierwszych zdań w kilkudziesięciu mniej i bardziej egzotycznych językach świata, a 1 i 2 lipca w niezwykłej pracowni drukarskiej Józefa Rakoczego w Muzeum Inżynierii Miejskiej będziemy składać pamiątkowe jerozolimskie notesy.
Na zakończenie festiwalu wyruszymy w wyjątkowy spacer po Kazimierzu z Łukaszem Orbitowskim – jednym z najgłośniejszych współczesnych polskich pisarzy, urodzonym i wychowanym w dzielnicy będącej niegdyś sercem żydowskiego Krakowa. Niedzielna wycieczka będzie unikalną okazją do poznania Kazimierza sprzed eksplozji ruchu turystycznego na przełomie XX i XXI wieku, a także zobaczenia miejsc opisanych przez Orbitowskiego w opowiadaniu napisanym na potrzeby projektu „O_KAZ. Literatura o Kazimierzu”.
Organizatorem pasma literackiego na Festiwalu Kultury Żydowskiej jest Krakowskie Biuro Festiwalowe, operator programu Kraków Miasto Literatury UNESCO
PROGRAM:
24.06 (sobota), godz. 12:00
Warsztaty plastyczne dla dzieci z autorką ilustracji do książki „Ala ma kota. A Ali?” Daria Solak, Wydawnictwo Dwie Siostry
Jakie jest pierwsze zdanie, którego uczą się dzieci w Rosji, Hiszpanii, Turcji, Algierii i Etiopii? Co można narysować, wyginając literki hebrajskiego alfabetu? Zapraszamy na inspirujące warsztaty z Darią Solak, autorką ilustracji do książki „Ala ma kota. A Ali?” (wyd. Dwie Siostry 2016) – i niezapomnianą podróż przez piękno języków świata!
Bezpłatne wejściówki do odbioru w kasie biletowej (ul. Jakuba – k. klubu Cheder)
Miejsce: Spółdzielnia „Ogniwo”, ul. Paulińska 28
25.06 (niedziela), godz. 16:00
Konflikt w sensie ścisłym. Spotkanie z Wojciechem Jagielskim
Mówi o sobie, że jest mamutem, przedstawicielem ginącego gatunku zaangażowanego dziennikarza. Od kilkudziesięciu lat podróżuje po Afryce, Kaukazie i Azji Środkowej, opisując napięcia, które prawie zawsze zaczynają się, kiedy sąsiad przestaje dostrzegać sąsiada. Spotkanie z jednym z najwybitniejszych polskich reporterów wszech czasów.
Prowadzenie: Maciej Jakubowiak
Miejsce: Centrum Kultury Żydowskiej, ul. Meiselsa 17
26.06 (poniedziałek), godz. 18:00
O północy w „Oku świata”. Spotkanie z Charlesem Kingiem
Miasto, które ucieleśnia wspólną historię Europy i Azji – z fenomenem Stambułu mierzyły się już pokolenia badaczy i podróżników. Czego uczy nas historia najbardziej europejskiej z muzułmańskich metropolii? Spotkanie z Charlesem Kingiem, autorem niedawno opublikowanej przez wydawnictwo Czarne monografii O północy w Pera Palace. Narodziny współczesnego Stambułu poprowadzi Max Cegielski (Oko świata. Od Konstantynopola do Stambułu).
Prowadzenie: Max Cegielski
Tłumaczenie symultaniczne: j. angielski / j. polski
Miejsce: Centrum Kultury Żydowskiej, ul. Meiselsa 17
27.06 (wtorek), godz. 18:00
Syndrom Jerozolimski
Co roku zapada na niego od 20 do 50 pielgrzymów odwiedzających Jerozolimę. Wśród objawów wymienia się identyfikację z jedną z postaci biblijnych, wygłaszanie kazań czy noszenie ubrań właściwych epoce. Czym jest syndrom jerozolimski? Gdzie przebiega granica między duchowym uniesieniem a chorobą? Czy „świętość” miejsca może być źródłem zaburzeń psychicznych?
Dyskusja: Prof. Halina Grzymała-Moszczyńska (UJ), Paweł Smoleński
Prowadzenie: Marcin Napiórkowski
Tłumaczenie symultaniczne: j. polski / j. angielski
Miejsce: Centrum Kultury Żydowskiej, ul. Meiselsa 17
28.06 (środa), godz. 16:00
Otwarte, otwarte, otwarte. Spotkanie: Hana Amichaj, Tomasz Korzeniowski, Jerzy Trela
Zbiorem poematów Otwarte, zamknięte, otwarte jerozolimski poeta Jehuda Amichaj (1924-2000) świadomie zamknął własną twórczość poetycką. Wychowany w religijnej rodzinie, ten wielokrotny kandydat literackiej Nagrody Nobla w swojej poezji odchodzi od praktyk judaizmu, proponując własną ideę Boga i człowieka. Politycy chętnie wynosili go do rangi poety narodowego, choć on sam pozostał poetą prywatności, wierny wartościom ludzkiego życia, w którym wszystko jest otwarte: przed narodzinami i po śmierci człowieka oraz – wbrew talmudycznemu przekonaniu w tytule tomu – także za jego życia.
Zapraszamy na festiwalowe spotkanie poświęcone życiu i twórczości Amichaja, zorganizowane z okazji polskiego wydania Otwarte, zamknięte, otwarte w przekładzie Tomasza Korzeniowskiego. W spotkaniu weźmie udział wdowa po poecie, Hana Amichaj, wiersze odczyta Jerzy Trela.
Prowadzenie: Janusz Makuch
Miejsce: Cheder, ul. Józefa 36
28.06 (środa), godz. 18:00
Widoki Jerozolimy
Jacy są mieszkańcy najbardziej nasyconego religią miasta na świecie? Co omija turystów „zaliczających” miejsca święte? O swoich doświadczeniach pobytu w Jerozolimie opowie Paweł Smoleński – uznany reporter, wieloletni korespondent z Izraela oraz Marcin Gutowski, autor książki Święta Ziemia. Opowieści z Izraela i Palestyny.
Spotkanie: Paweł Smoleński, Marcin Gutowski
Prowadzenie: Piotr Tomza
Tłumaczenie symultaniczne: j. polski / j. angielski
Miejsce: Centrum Kultury Żydowskiej, ul. Meiselsa 17
1.07 oraz 2.07 (dwie tury: sobota i niedziela), godz. 11:00
Jerozolima – miasto księgi. Warsztaty introligatorskie z Józefem Rakoczym
Nazywa siebie „Ostatnim drukarzem Rzeczpospolitej”. Józef Rakoczy – krakowianin, drukarz z zawodu i zamiłowania, twórca tradycyjnej pracowni drukarskiej w kompleksie Muzeum Inżynierii Miejskiej zaprasza na warsztaty ręcznego składania notesów. Uczestnicy stworzą m.in. okładki z grafiką inspirowaną Jerozolimą i żydowskim kalendarzem.
Bezpłatne wejściówki do odbioru w kasie biletowej (ul. Jakuba – k. klubu Cheder).
Miejsce: Muzeum Inżynierii Miejskiej, ul. Św. Wawrzyńca 15
2.07 (niedziela), godz. 13:00
Spacer literacki: Kazimierz Łukasza Orbitowskiego
Kazimierz, jakiego nie znacie. Jeden z najważniejszych współczesnych polskich pisarzy, laureat Paszportu „Polityki”, kazimierzanin i autor opowiadania w ramach cyklu O_KAZ oprowadzi po powojennym Kazimierzu, scenerii jego dorastania. Podczas spaceru nie odwiedzimy żadnej modnej knajpy ani nie zjemy zapiekanki z „Okrąglaka”.
Bezpłatne wejściówki do odbioru w kasie biletowej (ul. Jakuba – k. klubu Cheder).
Start: Cheder, ul. Józefa 36