Inauguracja rozpoczęła się od uroczystego powitania uczestników przez Dariusza Jaworskiego, dyrektora Instytutu Książki. Wśród obecnych na sali gości znaleźli się m.in. Ołeksandra Koval, dyrektorka ukraińskiego Instytutu Książki, a także Robert Piaskowski, Pełnomocnik Prezydenta Miasta Krakowa ds. Kultury.
– „Po co organizowaliśmy ten kongres? Żeby się spotkać. Ale czy spotkanie jest wartością samą w sobie? Z pewnością nie. Spotkanie jest wartością, kiedy jego uczestnicy dążą do prawdy. Prawdy o sobie, o literaturze, świecie, rzeczywistości. Zapraszam więc do spotkania w duchu prawdy, ponieważ to nie prawda służy nam, ale to my służymy prawdzie. Światowy Kongres Tłumaczy Literatury Polskiej to również spotkanie z przyjaciółmi, a takie spotkania powinny być radosne. Mam nadzieję, że będzie to właśnie takie spotkanie, nawet mimo trudnych czasów, w których żyjemy – najpierw dwóch lat pandemii, a teraz czegoś jeszcze bardziej dramatycznego, czyli wojny, która toczy się tuż za naszą wschodnią granicą” – mówił Dariusz Jaworski.
Następnie list od Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego Piotra Glińskiego odczytał Mateusz Adamkowski, Dyrektor Departamentu Mecenatu Państwa Ministerstwa MKiDN. W liście Minister Gliński podkreślał doniosłość roli, jaką odgrywają tłumacze literatury polskiej na języki obce w promowaniu na świecie polskiej kultury i sztuki, a także gratulował Instytutowi Książki nie tylko organizacji kongresu, ale również skuteczności działań na rzecz rozpowszechniania literatury polskiej na świecie.
– To Państwo, tłumacze, pokazujecie nas światu, w ścianę obcego języka wstawiacie okno, przez które czytelnicy z całego świata mogą zajrzeć, poznać Polskę i Polaków, dowiedzieć się czegoś o naszym życiu, historii i kulturze. Z ufnością oddajemy w Wasze ręce to zadanie i tę odpowiedzialność oraz dziękujemy za ich podjęcie. Świat widzi naszą literaturę poprzez Wasze słowa, jesteście jednocześnie jej rzecznikami i najwnikliwszymi czytelnikami. Tej roli nie da się przecenić – napisał w liście wicepremier prof. Piotr Gliński.
Podczas uroczystości przyznane zostały brązowe medale "Zasłużony Kulturze Gloria Artis", które otrzymali rumuński slawista, polonista i tłumacz Constantin Geambasu oraz węgierski historyk literatury, krytyk i tłumacz Lajos Palfalvi.
Inauguracja tegorocznego kongresu tradycyjnie zakończyła się okolicznościowym wykładem, który w tym roku wygłosił prof. Włodzimierz Bolecki, znany teoretyk i historyk literatury, krytyk, a także profesor Instytutu Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk. Tematem wystąpienia były dwa wybrane przez profesora przesłania literatury polskiej: sienkiewiczowskie pisanie „ku pokrzepieniu serc” oraz tworzenie po to, by – jak pisał Żeromski w nieco mniej znanym dramacie „Sułkowski” – „aby rozdrapywać rany”. Bolecki twierdził, że literatura współczesna w świetle trwającej barbarzyńskiej wojnie w Ukrainie, czy tego chce czy nie chce, będzie musiała znów skonfrontować się z tym, wydawałoby się, nieaktualnym dylematem – krzepić serca czy rozdrapywać rany? A przede wszystkim: będzie musiała dążyć do prawdy.
– „Jeden z najwybitniejszych polskich pisarzy dwudziestego wieku, Gustaw Herling-Grudziński, już w latach pięćdziesiątych ostrzegał przed niechęcią sztuki do podejmowania trudnych tematów, przed nihilizmem biorącym się z niechęci do literackiego poszukiwania prawdy. Dziś tak rozumiana nowoczesność jednych fascynuje, a innych nieskończenie nudzi (…). Ikonami nowoczesności w polskiej literaturze są dziś Gombrowicz, Schulz i Witkacy. Różniło ich wszystko, ale też wiele łączyło, m.in. sprzeciw wobec literaturze nowoczesnej. Co prawda odrzucili oni realizm w konstruowaniu literackiego świata, ale byli wielkimi realistami w tym rozumieniu, że wszyscy, zamiast odrzucać wszystkie konwencje, dążyli do prawdy” – mówił profesor Bolecki, przechodząc do peanu na cześć Józefa Mackiewicza, jednego z najważniejszych według niego dwudziestowiecznych polskich pisarzy.
Szczegółowy program wydarzenia można znaleźć na stronie internetowej: www.kongrestlumaczy.com
Patronat honorowy nad Światowym Kongresem Tłumaczy Literatury Polskiej objął Wiceprezes Rady Ministrów, Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego prof. Piotr Gliński.
Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.